Wat is TMG? Werking, voordelen, dosering en onderzoek

Kort antwoord: TMG (trimethylglycine), ook wel betaïne of watervrije betaïne genoemd, is een natuurlijke methylgroepdonor die onder meer in bieten, spinazie en volkoren granen zit. Via het enzym BHMT helpt TMG bij de omzetting van homocysteïne naar methionine. In humane studies verlaagden betaïnesupplementen van 1,5 tot 6 g per dag het nuchtere plasma-homocysteïne met ongeveer 12–20% ten opzichte van placebo (Olthof e.a., 2003), en een meta-analyse vond gemiddeld 1,23 µmol/L lager bij 4 g per dag of meer (McRae, 2013). In de EU mag betaïne de gezondheidsclaim dragen dat het bijdraagt aan een normaal homocysteïnemetabolisme, bij een inname van 1,5 g per dag. TMG is iets anders dan betaïne-HCl, dat als maagzuursupplement wordt gebruikt.

Effecten op concrete gezondheidsuitkomsten buiten homocysteïne zijn minder goed onderbouwd en verschillen per toepassing.

TMG in het kort

Vraag	Kort antwoord
Wat is TMG?	Trimethylglycine, ook bekend als betaïne.
Hoe werkt TMG?	TMG kan methylgroepen doneren en is onder andere betrokken bij de omzetting van homocysteïne naar methionine via de BHMT-route.
Wat is methylatie?	Een verzamelnaam voor biochemische reacties waarbij een methylgroep wordt overgedragen.
Komt TMG voor in voeding?	Ja. Betaïne komt onder andere voor in bieten, spinazie, quinoa en verschillende graanproducten.
Wat is de juiste dosering?	Dat hangt af van het doel, product en de context. Onderzoeksdoseringen en supplementdoseringen lopen uiteen.
Is TMG hetzelfde als betaïne?	Trimethylglycine is de verbinding die ook betaïne wordt genoemd. Verwar dit niet met betaïne-HCl, dat een ander gebruik heeft.

Hoe werkt TMG? Diagram van methylgroepen en de omzetting van homocysteïne in methionine via BHMT

TMG kan een methylgroep doneren binnen de BHMT-route, waarbij homocysteïne wordt omgezet naar methionine.

Wat is TMG (trimethylglycine)?

TMG staat voor trimethylglycine. De stof wordt in de wetenschappelijke literatuur doorgaans betaïne genoemd.

De naam trimethylglycine verwijst naar de chemische structuur: een glycineverbinding met drie methylgroepen. TMG kan in het lichaam functioneren als methylgroepdonor.

Een bekende functie van betaïne is de betrokkenheid bij de omzetting van homocysteïne naar methionine. Daarnaast heeft betaïne een functie als osmolyte: een stof die cellen kan helpen hun vocht- en osmotische balans te reguleren.

TMG komt van nature voor in het lichaam en in verschillende voedingsmiddelen. Daarnaast is trimethylglycine verkrijgbaar als voedingssupplement.

1. TMG doneert een methylgroep

TMG bevat drie methylgroepen en kan binnen bepaalde biochemische reacties als methylgroepdonor functioneren.

2. BHMT gebruikt TMG

Het enzym betaine-homocysteïne methyltransferase (BHMT) gebruikt een methylgroep van betaïne bij de omzetting van homocysteïne naar methionine.

3. Methionine terug in de cyclus

Methionine kan vervolgens worden gebruikt bij de vorming van S-adenosylmethionine (SAMe), een belangrijke methylgroepdonor in tal van reacties in het lichaam.

Hoe werkt TMG in het lichaam?

Een van de bekendste mechanismen van TMG verloopt via de BHMT-route. BHMT staat voor betaine-homocysteïne methyltransferase.

In deze reactie draagt betaïne een methylgroep over aan homocysteïne. Daardoor kan homocysteïne worden omgezet naar methionine.

Vereenvoudigd ziet deze route er zo uit:

TMG (betaïne) + homocysteïne
↓ BHMT
methionine

Methionine maakt vervolgens deel uit van een groter netwerk van reacties waarin onder andere SAMe wordt gevormd en gebruikt.

Dit mechanisme is biochemisch goed beschreven. Dat betekent echter niet automatisch dat extra TMG bij iedere gezonde persoon tot een merkbaar gezondheidsvoordeel leidt.

Hoe werkt TMG? Infographic met 3 stappen: methylgroepen leveren en homocysteïne omzetten

Wat is methylatie en welke rol speelt TMG?

Methylatie is de overdracht van een methylgroep van de ene verbinding naar de andere. Zulke reacties vinden voortdurend plaats en zijn betrokken bij uiteenlopende biologische processen.

TMG speelt hierin een specifieke rol als methylgroepdonor binnen de BHMT-route. Dit is niet de enige route waarmee homocysteïne kan worden omgezet naar methionine.

TMG versus folaat en vitamine B12

Ook folaat (vitamine B9) en vitamine B12 zijn betrokken bij de remethylering van homocysteïne, maar via een andere biochemische route.

Vereenvoudigd:

TMG/betaïne → BHMT-route
folaat + vitamine B12 → methioninesynthase-route

De routes maken dus deel uit van hetzelfde bredere één-koolstofmetabolisme, maar gebruiken verschillende enzymen en methylbronnen.

Dat TMG via een andere route werkt dan folaat en vitamine B12 betekent niet automatisch dat iedereen deze stoffen gecombineerd als supplement nodig heeft. De behoefte hangt onder andere samen met voeding, gezondheidssituatie en individuele context. Gebruik je NMN? Waarom veel mensen daar TMG bij nemen (via het enzym NNMT), lees je in NMN en TMG combineren.

Wat zegt wetenschappelijk onderzoek over TMG?

Trimethylglycine wordt in wetenschappelijk onderzoek meestal aangeduid als betaïne. Onderzoek richt zich onder andere op de functie van betaïne als methylgroepdonor en osmolyte en op de relatie met het homocysteïnemetabolisme.

Studies naar suppletie laten zien dat betaïne invloed kan hebben op plasma-homocysteïne. De grootte en praktische betekenis van het effect hangen onder andere samen met dosering, onderzoeksopzet en de onderzochte populatie. Zo verlaagden 1,5, 3 en 6 g betaïne per dag gedurende zes weken het nuchtere homocysteïne met 12%, 15% en 20% ten opzichte van placebo (Olthof e.a., 2003). Een meta-analyse van vijf gerandomiseerde studies (minimaal 4 g per dag, 6 tot 24 weken) vond een gemiddelde daling van 1,23 µmol/L (McRae, 2013). Een andere meta-analyse vond dat betaïnesuppletie het totale cholesterol licht kan verhogen (Zawieja e.a., 2021).

Onderzoeksgebied	Wat weten we?	Belangrijke nuance
Methylgroepdonatie	Betaïne functioneert als methylgroepdonor binnen de BHMT-reactie.	Een vastgesteld mechanisme is niet hetzelfde als een bewezen voordeel van extra suppletie.
Homocysteïne	Betaïne kan via BHMT bijdragen aan de omzetting van homocysteïne naar methionine.	Effecten zijn afhankelijk van onder andere dosering, uitgangswaarde en populatie.
Osmotische balans	Betaïne functioneert ook als osmolyte en is betrokken bij de osmotische balans van cellen.	Dit biologische mechanisme moet niet automatisch worden vertaald naar algemene gezondheidsclaims.

Wie onderzoek naar TMG zoekt, vindt daardoor vaak meer relevante wetenschappelijke publicaties met de zoekterm betaine dan met alleen TMG.

Bekijk ook ons uitgebreidere overzicht van wetenschappelijk onderzoek naar TMG.

Wat zijn mogelijke voordelen van TMG?

De duidelijkst beschreven biologische functies van TMG/betaïne zijn de rol als methylgroepdonor en als osmolyte.

Bij onderzoek naar TMG worden onder andere de volgende onderwerpen bestudeerd:

homocysteïnemetabolisme;
methioninemetabolisme;
methylatieprocessen;
osmotische balans van cellen;
verschillende metabole uitkomsten.

Het is belangrijk om hierbij onderscheid te maken tussen een biochemisch effect en een merkbaar gezondheidsvoordeel. Dat TMG bijvoorbeeld betrokken is bij de omzetting van homocysteïne betekent niet automatisch dat iedereen baat heeft bij extra TMG-suppletie.

Claims over meer energie, focus, vitaliteit, herstel of anti-aging gaan verder dan wat alleen uit het methylatiemechanisme kan worden geconcludeerd.

TMG dosering: hoeveel per dag?

Er bestaat niet één universele TMG-dosering die voor iedereen en ieder doel geldt. De hoeveelheid betaïne die in wetenschappelijk onderzoek wordt gebruikt kan bovendien verschillen van de hoeveelheid in een regulier voedingssupplement.

Bij het bepalen van de inname zijn onder andere relevant:

de hoeveelheid TMG per capsule of maatschep;
de totale dagelijkse inname;
het doel van gebruik;
andere supplementen die je gebruikt;
medicatie en persoonlijke gezondheidssituatie.

In humane studies lagen de doseringen betaïne meestal tussen 1,5 en 6 g per dag (Olthof e.a., 2003; McRae, 2013). De EU-gezondheidsclaim over het homocysteïnemetabolisme is gebaseerd op een inname van 1,5 g per dag. Een onderzoeksdosering moet niet automatisch worden geïnterpreteerd als aanbevolen dagelijkse dosering.

Bekijk voor een uitgebreider overzicht onze gids over TMG dosering en gebruik.

Wat is het beste tijdstip om TMG te nemen?

Er is geen algemeen bewezen tijdstip waarop TMG voor iedereen het beste werkt.

TMG-supplementen worden in de praktijk vaak op een vast moment van de dag ingenomen, bijvoorbeeld bij een maaltijd. Het exacte gebruik hangt af van het product en de dosering.

Volg daarom in eerste instantie de gebruiksaanwijzing van het supplement dat je gebruikt.

Gebruik je medicijnen, ben je zwanger, geef je borstvoeding of heb je een medische aandoening? Overleg dan met een arts of apotheker voordat je TMG als supplement gebruikt.

TMG bijwerkingen

Zoals bij andere supplementen kunnen bij gebruik van TMG ongewenste effecten optreden. Welke klachten voorkomen en bij welke hoeveelheid hangt onder andere af van de dosering en de persoon.

Gebruik daarom niet automatisch hoge onderzoeksdoseringen en volg de aanwijzingen van het product dat je gebruikt.

Wil je hier specifiek meer over weten? Bekijk onze pagina over TMG bijwerkingen en veiligheid.

Voor wie is extra voorzichtigheid verstandig?

Overleg voor gebruik met een arts, apotheker of andere bevoegde zorgprofessional wanneer je:

medicatie gebruikt;
zwanger bent of borstvoeding geeft;
een medische aandoening hebt;
onder behandeling staat;
meerdere supplementen in hogere doseringen combineert;
twijfelt of TMG in jouw situatie geschikt is.

Een voedingssupplement is geen vervanging voor medische diagnostiek of behandeling.

TMG in voeding

Betaïne komt van nature voor in verschillende voedingsmiddelen. Bronnen zijn onder andere:

bieten;
spinazie;
quinoa;
tarwe en andere graanproducten.

De hoeveelheid betaïne verschilt per voedingsmiddel, product en bereidingswijze.

Een supplement biedt een gestandaardiseerde hoeveelheid TMG, maar dat betekent niet automatisch dat suppletie noodzakelijk is wanneer je via voeding betaïne binnenkrijgt.

TMG versus betaïne: is er verschil?

TMG (trimethylglycine) en betaïne verwijzen naar dezelfde verbinding. In wetenschappelijke publicaties wordt meestal de naam betaïne gebruikt, terwijl op voedingssupplementen vaak TMG of trimethylglycine staat.

Er kan wel verwarring ontstaan met betaïne-HCl. Dat is betaïne gecombineerd met zoutzuur en wordt voor een ander doel aangeboden. TMG/betaïne en betaïne-HCl moeten daarom niet zonder meer als hetzelfde supplement worden beschouwd.

Lees verder: TMG vs betaïne uitgelegd.

Belangrijke begrippen rond TMG en methylatie

TMG
Trimethylglycine, ook bekend als betaïne.

Betaïne
De naam die in wetenschappelijke literatuur vaak wordt gebruikt voor trimethylglycine.

Methylgroep
Een chemische groep bestaande uit één koolstofatoom en drie waterstofatomen.

Methylatie
Een biochemisch proces waarbij een methylgroep wordt overgedragen.

BHMT
Betaine-homocysteïne methyltransferase; het enzym dat een methylgroep van betaïne gebruikt bij de omzetting van homocysteïne naar methionine.

Homocysteïne
Een zwavelhoudend aminozuur dat onderdeel is van het methioninemetabolisme.

Methionine
Een essentieel aminozuur dat onder andere een rol speelt in de methioninecyclus.

SAMe
S-adenosylmethionine; een belangrijke methylgroepdonor in het lichaam.

Osmolyte
Een stof die betrokken kan zijn bij de regulatie van de osmotische balans van cellen.

Folaat
Vitamine B9; betrokken bij een alternatieve route voor remethylering van homocysteïne.

Vitamine B12
Een vitamine die samen met folaat betrokken is bij de methioninesynthase-route.

Veelgestelde vragen over TMG

Wat is TMG?

TMG staat voor trimethylglycine en wordt ook betaïne genoemd. Het is een natuurlijke verbinding die onder andere als methylgroepdonor kan functioneren.

Is TMG hetzelfde als betaïne?

Ja. Trimethylglycine is de verbinding die ook betaïne wordt genoemd. Op supplementen wordt vaak TMG gebruikt, terwijl wetenschappelijke publicaties meestal spreken over betaïne. Betaïne-HCl is een ander product en moet hiervan worden onderscheiden.

Hoe werkt TMG?

Een belangrijke route verloopt via het enzym BHMT. Daarbij doneert betaïne een methylgroep, waardoor homocysteïne kan worden omgezet naar methionine.

Wat doet TMG met homocysteïne?

TMG is betrokken bij de remethylering van homocysteïne naar methionine via de BHMT-route. In studies verlaagden betaïnesupplementen van 1,5 tot 6 g per dag het nuchtere plasma-homocysteïne met ongeveer 12–20% ten opzichte van placebo, en een meta-analyse vond gemiddeld 1,23 µmol/L lager bij 4 g per dag of meer.

Wat heeft TMG met methylatie te maken?

TMG kan een methylgroep doneren binnen de BHMT-route. Daarmee maakt TMG deel uit van het bredere één-koolstof- en methioninemetabolisme.

Waarom wordt TMG gecombineerd met vitamine B12 en folaat?

TMG en folaat/vitamine B12 zijn betrokken bij verschillende routes waarmee homocysteïne kan worden omgezet naar methionine. Dat betekent echter niet dat iedereen deze supplementen gecombineerd nodig heeft.

Wat is een goede TMG dosering?

Er bestaat geen universele dosering die voor iedereen en ieder doel geldt. In humane studies lagen de doseringen betaïne meestal tussen 1,5 en 6 g per dag; de EU-gezondheidsclaim over het homocysteïnemetabolisme is gebaseerd op 1,5 g per dag. Bekijk onze uitgebreide uitleg over TMG dosering.

Wanneer kun je TMG het beste innemen?

Er is geen algemeen bewezen optimaal tijdstip. Volg de gebruiksaanwijzing van het supplement en kies bij dagelijks gebruik bij voorkeur een praktisch, consistent moment.

Heeft TMG bijwerkingen?

Bij supplementgebruik kunnen ongewenste effecten optreden en de reactie kan afhangen van persoon en dosering. Lees onze aparte uitleg over TMG bijwerkingen en veiligheid.

Waar zit TMG in?

Betaïne komt van nature voor in verschillende voedingsmiddelen, waaronder bieten, spinazie, quinoa en graanproducten.

Waar kun je TMG kopen?

TMG is verkrijgbaar als voedingssupplement. Bij Every Day Better vind je TMG capsules 500 mg. Controleer voor gebruik altijd de samenstelling, dosering en gebruiksaanwijzing.

Wetenschappelijke bronnen over TMG

In wetenschappelijke literatuur wordt trimethylglycine meestal aangeduid als betaïne. De onderstaande bronnen geven achtergrond bij de biochemische functies en onderzochte toepassingen van betaïne.

Beneficial Effects of Betaine: A Comprehensive Review.
Een wetenschappelijk overzicht van betaïne, met aandacht voor onder andere de functie als methylgroepdonor, methioninemetabolisme en andere onderzochte biologische effecten.
Bekijk de publicatie.
Betaine in Inflammation: Mechanistic Aspects and Applications.
Een review waarin onder andere de fysiologische functies van betaïne als osmolyte en methylgroepdonor worden besproken.
Bekijk de publicatie.
NIH Office of Dietary Supplements – Choline: Health Professional Fact Sheet.
Achtergrondinformatie over choline, betaïne en de relatie met één-koolstofmetabolisme en methylatie.
Bekijk de NIH factsheet.
Olthof e.a. (2003). Low dose betaine supplementation leads to immediate and long term lowering of plasma homocysteine in healthy men and women. J Nutr.
Bekijk via PubMed.
McRae (2013). Betaine supplementation decreases plasma homocysteine in healthy adult participants: a meta-analysis. J Chiropr Med.
Bekijk via PubMed.
Atkinson e.a. (2009). Dietary and supplementary betaine: effects on betaine and homocysteine concentrations in males. Nutr Metab Cardiovasc Dis.
Bekijk via PubMed.
Zawieja e.a. (2021). Betaine supplementation moderately increases total cholesterol levels: a systematic review and meta-analysis. J Diet Suppl.
Bekijk via PubMed.
Ashtary-Larky e.a. (2022). Effects of betaine supplementation on cardiovascular markers: a systematic review and meta-analysis. Crit Rev Food Sci Nutr.
Bekijk via PubMed.
Verordening (EU) nr. 432/2012 – lijst van toegestane gezondheidsclaims (waaronder betaïne en een normaal homocysteïnemetabolisme).
Bekijk via EUR-Lex.

Let op: een review beschrijft bestaand onderzoek en mogelijke mechanismen, maar vormt op zichzelf geen bewijs dat TMG-suppletie voor iedere gezonde persoon een klinisch relevant voordeel oplevert.